Listopad to miesiąc, w którym ogród zaczyna powoli zasypiać. Zanim jednak nadejdą pierwsze przymrozki, warto poświęcić kilka dni na prace, które pomogą roślinom przetrwać zimę w dobrej kondycji. Dobrze przygotowany ogród wiosną odwdzięczy się szybkim wzrostem i bujnym kwitnieniem.
Zadbaj o rabaty i trawnik
Jesienne porządki zaczynamy od usunięcia przekwitłych roślin jednorocznych, chwastów oraz opadłych liści, które mogą stać się siedliskiem chorób i szkodników. Rabaty warto spulchnić i wzbogacić kompostem lub obornikiem – to poprawi strukturę gleby przed zimą. Po uporządkowaniu rabatek dobrze jest rozłożyć na nich warstwę ściółki, która odizoluje korzenie roślin na zimę i ograniczy wzrost chwastów. Opadłe, zgrabione liście z trawników i rabat najlepiej jest umieścić w specjalnych pojemnikach. Jeśli jeszcze tego nie zrobiliśmy, trawnik należy ostatni raz skosić (na wysokość ok. 4 cm), oczyścić z liści i napowietrzyć. Dobrze też zasilić go nawozem jesiennym, bogatym w potas i fosfor, które wzmacniają korzenie przed chłodem. Trawnik można także napowietrzyć, czyli wykonać otwory w glebie i wsypać w nie drobny żwir lub piasek, aby poprawić drenaż przed zimą.
Fot. Pexels, Clément Proust
Okryj wrażliwe rośliny – ale nie za wcześnie!
Rośliny nieodporne na mróz – takie jak róże, hortensje ogrodowe, lawendy czy młode iglaki – wymagają ochrony. Do okrycia najlepiej użyć agrowłókniny, stroiszu (gałęzi drzew iglastych) lub innych naturalnych materiałów, np. słomy. Pamiętaj, by robić to dopiero po pierwszych przymrozkach – zbyt wczesne okrycie może sprzyjać gniciu roślin.
Przygotuj rośliny w pojemnikach
Rośliny w donicach są bardziej narażone na przemarznięcie, dlatego dobrze jest przenieść je do chłodnego, jasnego pomieszczenia lub zabezpieczyć pojemniki od zewnątrz matami słomianymi, styropianem albo grubą agrowłókniną. Donice ustawione na drewnianych podkładkach nie będą ciągnąć zimna od gruntu. Trzeba też usunąć podstawki spod doniczek, aby woda, która się w nich gromadzi nie zamarzła w zimie. Zużyte doniczki należy oczyścić i przechowywać w zimie do przyszłego sezonu. Ich zawartość najlepiej jest przeznaczyć na kompost. Przed spadkiem temperatury trzeba wnieść do domu wszystkie rośliny domowe, które latem trzymaliśmy na zewnątrz.
Zadbaj o oczko wodne, szklarnie, beczkę na deszczówkę i narzędzia
Z oczka wodnego trzeba usunąć liście i resztki roślin, które w czasie zimy mogłyby gnić. Warto też włożyć styropianowy pływak lub wiązkę trzciny, by umożliwić wymianę gazów pod lodem.
Narzędzia ogrodnicze trzeba oczyścić, naoliwić i schować w suchym miejscu – będą gotowe do pracy wiosną. Pisaliśmy o tym szeroko „Przegląd narzędzi ogrodniczych przed sezonem”.Jeśli mamy szklarnię, powinniśmy ją oczyścić, usuwając wszelkie resztki i zanieczyszczenia, które mogłyby stać się schronieniem dla zimujących szkodników i patogenów chorobotwórczych. Następnie trzeba umyć i zdezynfekować szyby. Można je obłożyć szyby folią bąbelkową lub inną izolacją jesienią — szczególnie pod koniec października i w listopadzie, gdy noce stają się chłodne. Taka izolacja zatrzymuje ciepło wewnątrz szklarni, chroni rośliny przed nagłymi spadkami temperatury i przymrozkami oraz ogranicza parowanie wody, co zmniejsza potrzebę podlewania. Nie jest to konieczne w przypadku szklarni, które pozostają puste zimą, ale jeśli trzyma się w nich np. zimujące pelargonie, zioła, sałatę, czy pietruszkę, to taka warstwa izolacyjna jest bardzo wskazana. Koniecznie trzeba zadbać o beczkę na deszczówkę – oczyścić ją i usunąć z niej liście. Można też kupić nową beczkę, aby było gotowa na jesienne deszcze i cały przyszły sezon.
Posadź rośliny cebulowe
Listopad to ostatni moment na sadzenie tulipanów, narcyzów, krokusów i innych wiosennych cebul. Posadzone teraz, zdążą się dobrze ukorzenić przed nadejściem mrozów, a wiosną wypełnią ogród kolorami. Przypominamy, że pisaliśmy o tym w artykule „Jesienne sadzenie – jakie cebule kupić i co posadzić teraz, żeby cieszyć się kwitnącymi kwiatami wiosną?”.
Posadź drzewka owocowe
Ostatnie jesienne miesiące to czas, kiedy polecamy zakup sadzonek drzewek i krzewów owocowych. Zapraszamy do przeczytania naszego artykułu „Sadzenie drzewek owocowych – poradnik”,w którym podpowiadamy, krok po kroku, co zrobić, aby stworzyć swój własny sad.
Fot. Pexels, Thirdman
Jak zadbać o ogród warzywny przed zimą
Jesień to czas porządków również w warzywniku. Zbieramy ostatnie już warzywa i zioła. Zanim ziemię pokryje śnieg, warto przygotować grządki tak, by gleba nabrała sił na nowy sezon. Po pierwsze trzeba uprzątnąć grządki i resztki po zbiorach. Usuńmy pozostałości po roślinach jednorocznych – łodygi, liście, owoce i chwasty. Nie zostawiajmy ich na grządkach, bo mogą zimować w nich choroby i szkodniki. Zdrowe resztki można przeznaczyć na kompost, chore – najlepiej spalić. Niektóre gatunki, jak jarmuż, por czy pietruszka naciowa, mogą pozostać w gruncie. Warto jednak osłonić je agrowłókniną lub stroiszem, by zabezpieczyć korzenie przed mrozem. Ważny krok to wzbogacenie gleby kompostem lub obornikiem. Jesień to idealny moment na nawożenie organiczne. Wystarczy rozsypać na grządkach obornik i lekko przekopać ziemię. W ciągu zimy składniki odżywcze zdążą się rozłożyć, a wiosną gleba będzie pulchna i żyzna. Polecamy obornik kurzy DCO lub obornik bydlęcy DCO.
Fot. Pexels, Monstera Production
Dlaczego warto zostawić trochę „bałaganu” w ogrodzie dla natury?
Pozostawienie odrobiny „bałaganu” w ogrodzie to realne wsparcie dla przyrody. Sterty liści, uschnięte pędy czy kora stworzą schronienie dla pożytecznych owadów, takich jak biedronki i złotooki, które zimą chronią się w ten sposób przed mrozem, a wiosną pomogą nam zwalczać mszyce. W liściastych kopczykach zimują także jeże, a wśród gałęzi i traw znajdują schronienie żaby i ropuchy. Nieruszone nasienniki roślin to naturalny pokarm dla ptaków, które pozostają w ogrodzie przez całą zimę. Taki mikroświat nie tylko wspiera bioróżnorodność, lecz także poprawia żyzność gleby, bo rozkładające się resztki organiczne stają się naturalnym nawozem. Zapylaczom, które teraz latają znacznie wolniej, zostawmy trochę kwiatów np. nagietki. To piękne kwiaty, które kwitną nawet w czasie lekkich przymrozków. Nie tylko dają pokarm pszczołom, ale też rozjaśniają ogród, a my możemy z ich płatków przygotowywać napary ziołowe, które uodparniają nasz organizm przez zimą.
Podsumowując: jesień w ogrodzie to nie tylko czas spokoju i odpoczynku, ale też troski. Odpowiednie przygotowanie rabat, trawnika i roślin to inwestycja w piękny, zdrowy ogród w kolejnym sezonie. A zostawiając kawałek ogrodu naturze na zimę, stworzymy bezpieczne, zrównoważone środowisko, w którym życie toczy się także zimą. I cieszmy się ostatnimi ciepłymi dniami w ogrodzie.
Fot. Pexels, Askar Abayev
